Adaptacja dziecka w przedszkolu
Czym jest adaptacja? To proces przyzwyczajania się do nowego, nieznanego dotąd środowiska społecznego. Proces ten dotyczy wszystkich dzieci. Pomimo, że okres adaptacyjny jest zwykle zakończony najpóźniej po miesiącu uczęszczania dziecka do przedszkola (dziecko chętnie pozostaje pod opieką wychowawców lub terapeuty) to proces włączania dziecka do grupy rówieśniczej często dopiero się rozpoczyna. Ten czas dla każdego dziecka jest inny, zaś u przedszkolaków ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi trwa czasem nawet przez cały okres przedszkolny i wymaga uważnego monitorowania ze strony terapeutów, wychowawców i rodziców.
Pierwsze doświadczenia dziecka w nowym miejscu powinny przebiegać w atmosferze spokoju i poczucia bezpieczeństwa. Dziecko nie powinno odczuwać przymusu, dobrze gdy spodoba mu się otoczenie materialne i zainteresuje się zabawą. Niektóre dzieci są bardzo zaintrygowane nowym miejscem, zabawkami i otoczeniem, inne nie. Na zaufanie dziecka trzeba zapracować tworząc przyjazne otoczenie, w którym dziecko dobrze się poczuje.
Współpraca z rodzicami to kolejny kluczowy element dobrej adaptacji i w ogóle funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami w przedszkolu. Te pierwsze dni to duże wyzwanie dla rodziców/ opiekunów, ale także dla nauczycieli. Zadaniem nauczyciela jest zdobycie możliwie jak najwięcej wiedzy o wychowanku, służy temu wywiad z rodzicami. Wysłuchanie rodziców, zdobycie możliwie wielu informacji o dziecku, jego rozwoju, zainteresowaniach i potrzebach, to nieoceniona pomoc przy organizowaniu najbliższego otoczenia dziecka podczas tych pierwszych dni. Zaspokojenie potrzeb biologicznych, emocjonalnych i społecznych dziecka w nowym otoczeniu to priorytet.
Przed rodzicami też stoją poważne wyzwania. Oni też muszą się rozstać z dzieckiem, powinni mieć zaufanie do personelu placówki, wierzyć, że ich dziecko jest bezpieczne pod fachową opieką. Opieka w placówce różni się znacznie od tej domowej. Plan dnia wyznacza ramy czasowe na poszczególne aktywności. Jest czas na zabawy dydaktyczne, dowolne, spacery, posiłki itp. Dziecko często nie wie i nie rozumie zmian, które się wokół niego dokonują. Zdarza się, że reaguje płaczem, lękiem, wycofaniem. Zadaniem dorosłych jest przeprowadzenie dziecka przez swoistą granicę między domem a przedszkolem w sposób najbardziej łagodny i bezpieczny. Temu zadaniu służy możliwie bliska współpraca personelu przedszkola i rodziców.
Opracowała mgr Justyna Przybylska