Zasady wsparcia dzieci z ASD
Drogi rodzicu
- Uprość swój język, zwłaszcza wtedy, gdy dziecko jest sfrustrowane. Powiedz ,,Proszę przyjdź tutaj” zamiast mówić: „chcę żebyś był tu blisko mnie, żebyś był bezpieczny, kiedy chodzimy po mieście”. Gesty rękoma będą pomocne.
- Uwzględniaj w codziennym dniu dysfunkcje sensoryczne dziecka np. używaj zatyczek lub słuchawek, jeśli dziecko jest nadwrażliwe na dźwięki, zrównoważ stymulowanie aktywności społecznych z cichymi niespołecznymi chwilami. Dzieci z autyzmem szybko wchłaniają społeczne wydarzenia. Spróbuj wpłynąć uspokajająco na zmysły dziecka, pomagając mu uspokoić system nerwowy.
- Jeśli dziecko potrafi czytać używaj pisanych słów, by komunikować się z dzieckiem podczas stresujących je sytuacji. Jeśli nie potrafi czytać, zastosuj podpowiedź wizualną w formie obrazków. Werbalne instrukcje mogą być trudniejsze do przetworzenia i mniej konkretne. By opanować stresującą sytuację, musimy dokonać wyboru na jakie bodźce chcemy zwrócić uwagę, a jakie ignorować. Pomagaj poprzez eliminację największej z możliwych ilości bodźców.
- Daj dziecku wizualny i czytelny plan. Użyj obrazków, napisanych słów lub przedmiotów, by przekazać co będziemy robić w danym dniu czy za chwilę. Natomiast odczepianie obrazka oznaczającego daną aktywność czy skreślenie z listy po skończeniu zadania daje dziecku komfort i bezpieczeństwo. Największą przewagą wizualnego planu jest to, że oferuje on efektywny sposób na komunikację. Informuje, że zaraz zdarzy się zmiana, przed jej dokonaniem, eliminując w ten sposób trudne wyzwania.
- Użyj kalendarza, by pokazać wydarzenia, wycieczki lub wakacje. Użyj obrazków lub napisanych słów by sprawić, żeby wydarzenia te były jasne dla dziecka i mniej stresujące. Można tu również odklejać, wykreślać każdego dnia obrazek, by zobrazować wizualnie jak blisko jest do specjalnego wydarzenia.
- Strategia „teraz - potem”. Używanie obrazków lub słów napisanych przekazuje dziecku, żeby najpierw np. zjadło kanapkę, a potem oglądało bajkę. Najpierw jedzenie, potem bajka.
- Wprowadzaj zasady zwłaszcza w sytuacjach społecznych. Wytłumacz krótko powód zasady. Możesz zilustrować gestami, rysunkiem, obrazkami.
- Chwal i szukaj powodów do wzmocnienia społecznego, rzeczowego.
- Zachowuj spokój i opanowanie. To wpłynie na większe bezpieczeństwo i stabilizację u dziecka. Dzieci lubią wiedzieć, gdy czeka ich coś nowego. Zawsze uprzedzaj w miarę możliwości o zmianach planów-wyjaśnij powód. Staraj się trzymać tego, co uzgodniliście.
- Dawaj dziecku wybory: pokarmów, aktywności, zabawek, działań. Jeśli dziecko ma problem z dokonaniem wyboru- pomóż mu. Pamiętaj o rozwijaniu niezależności dziecka.
Opracowała: mgr Dorota Markowska